Slaap- en kalmeringsmiddelen helpen bij onrust, angst en slaapproblemen. Ze lossen geen problemen op, maar verdoezelen ze. Slaap- en kalmeringsmiddelen worden door artsen voorgeschreven. De middelen die tegenwoordig het meest worden gebruikt, hebben als verzamelnaam 'benzodiazepines'. Bekende merknamen zijn: Noctamid, Valium, Mogadon, Dalmadorm, Normison, Rohypnol, Seresta en Temesta. Bekende stofnamen zijn Diazepam en Oxazepam.
 

Kans op verslaving van slaap- en kalmeringsmiddelen

Het lichaam went snel aan benzodiazepinen. De gewenning wordt zó snel opgebouwd dat na ongeveer twee weken al hogere doseringen nodig zijn om hetzelfde effect te krijgen. Als na langdurig gebruik gestopt wordt met slikken, treden er onthoudingsverschijnselen op zoals hoofdpijn, zweten, spraak- en zichtstoornissen, duizeligheid, trillerigheid, misselijkheid of benauwdheid. Onthoudingsverschijnselen kunnen een paar weken tot een paar maanden duren. Veel mensen raken psychisch afhankelijk van slaap- en kalmeringsmiddelen. Zonder gebruik voelen zij zich zó angstig of onzeker dat ze niet meer zonder kunnen. Het pilletje wordt een houvast dat zij zich niet zo makkelijk af laten nemen.

Gevolgen van slaap- en kalmeringsmiddelen

Gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen nemen de oorzaak van het probleem niet weg. Slaapproblemen en spanningsklachten zijn signalen die duidelijk maken dat er iets niet in orde is. Het risico bestaat dat men door deze middelen te slikken niet meer kijkt naar de oorzaken van de problemen en niet tot een oplossing komt.

Bij langdurig gebruik krijgt men last van allerlei vervelende bijverschijnselen zoals hoofdpijn, geheugenverlies, vermoeidheid, wazig zien, een duf katterig of leeg gevoel, slappe en vermoeide spieren, duizeligheid en somberheid. Dat komt omdat zich steeds meer werkzame stof in het lichaam ophoopt. Ook de seksuele behoeften kunnen afnemen. Op een gegeven moment raken alle gevoelens verdoofd; van liefde, blijdschap, kunnen lachen en genieten. Het leven wordt vlak en kleurloos, en men wordt steeds onverschilliger en heeft nergens interesse meer in.

Omdat benzodiazepinen suf maken, de concentratie verminderen en de spieren verslappen, kunnen er ongelukken gebeuren. Vooral bij oudere mensen komen hierdoor valpartijen voor.

Verslavend? Zowel geestelijk als lichamelijk. Afhankelijkheid kan snel optreden en zeer groot zijn, met name geestelijk.
Steeds meer nodig voor zelfde effect? Ja.
Effecten korte termijn: Ontspanning, sufheid, onverschilligheid, zelfoverschatting, afname concentratie- en reactievermogen (gevaarlijk in verkeer).
Gevolgen lange termijn: Gewichtstoename, traagheid, soms spierzwakte.
Belangrijk: Combinatie met alcohol is gevaarlijk.