Alcohol en depressie

Alcohol en depressie zijn dikwijls nauw met elkaar verweven. Hierbij is niet altijd op het eerste zicht uit te maken wat oorzaak en gevolg is.

Depressie kan omschreven worden als een langdurige sombere stemming die het dagdagelijks functioneren verstoort. Men heeft geen interesses meer, geen zin om iets te doen, alles lijkt kleurloos. Dikwijls heeft men een sterke neiging tot piekeren en zijn er ook schuld- en angstgevoelens aanwezig.

Alcoholgebruik kan dikwijls depressieve gevoelens op korte termijn milderen of wegnemen. Men maakt zich minder zorgen, alles wordt sneller gerelativeerd en de stemming klaart op. Alcohol werkt verdovend en het kan ook geestelijke pijn en verdriet verminderen. Vandaar dat mensen die depressief zijn gemakkelijk alcohol zullen gebruiken, want het werkt. Tenminste op korte termijn, want als de alcohol uitgewerkt is komt al het voorgaande weer terug.

Wanneer alcohol af en toe en op matige wijze gebruikt wordt om even te ontsnappen aan een sombere stemming, hoeft dit niet problematisch te zijn. Wanneer het echter veelvuldig en in steeds grotere hoeveelheden gebruikt wordt dan KAN er een vicieuze cirkel ontstaan. Bij een aanwezige depressieve stemming zal alcohol dan in eerste instantie verlichting brengen, maar in tweede instantie de depressie nog erger maken. Waarna weer meer moet gedronken worden, enzovoort.

Sinds enige tijd is bekend dat overmatig alcoholgebruik depressie kan uitlokken. Deze situatie blijkt dikwijls voor te komen bij mensen met alcoholproblemen. Door het veelvuldige drinken zelf begint men zich lusteloos en 'down' te voelen. Als er zich dan extra problemen voordoen omwille van het drinken (spanningen binnen een relatie of op het werk), dan nemen de depressieve gevoelens toe. Gedurende de weken na het stoppen of minderen met drinken verdwijnen de depressieve klachten meestal geleidelijk.

Indien de depressieve stemming ook voordien reeds aanwezig was dan zal overmatig alcoholgebruik de klachten doen toenemen.

Slecht een klein aantal mensen blijft depressieve klachten vertonen na enkele weken gestopt te zijn met overmatig alcoholgebruik. Deze depressieve klachten kunnen eventueel met medicatie opgevangen worden, bij voorkeur in combinatie met een psycho-sociale begeleiding.

Als iemand overmatig drinkt én depressieve klachten heeft, is een belangrijke doelstelling het drinken minstens te verminderen.